Forensische taalkunde: van politieverhoor naar proces-verbaal

Wat ga je leren?

Voordat het verhaal van een verdachte op papier staat, zijn er al heel wat stappen genomen. Al helemaal als er een tolk bij een verhoor aanwezig is. En als in een proces-verbaal dan de volgende zin staat: “Je vraagt mij of ik toestemming heb gekregen om de tas mee te nemen. Ik antwoord je dat niemand mij het recht of de toestemming heeft gegeven om me het goed toe te eigenen”, kun je niet echt spreken van de 'eigen woorden van de verdachte'. Terwijl de wet dit wel voorschrijft.

De eigen woorden van een verdachte

Gelukkig zijn de processen-verbaal tegenwoordig iets toegankelijker. Al worden nog steeds feiten veranderd, weggelaten of toegevoegd. Als dit proces in normale gevallen al zo moeizaam verloopt, hoe zal dit dan gaan als er een tolk deelneemt aan het verhoor? Is er dan überhaupt wel sprake van de 'eigen woorden' van de verdachte?

Het proces van een proces-verbaal

Meike bespreekt hoe een verhoor op papier komt te staan en wat dit proces zo lastig maakt. Ze gebruikt hiervoor een onderzoek naar de accuratesse en volledigheid van processen-verbaal. Ook laat ze praktijkvoorbeelden zien. Kennis over hoe dit proces verloopt, is voor tolken essentieel, omdat anders verkeerde verwachtingen kunnen bestaan over de gang van zaken. De docent vertelt ook hoe deelname van een tolk aan het verhoor het proces-verbaal positief of negatief zou kunnen beïnvloeden.

De feilbaarheid van menselijk handelen

Ten slotte gaat Meike in op onze cognitie en hoe lastig het is om accuraat inzicht te hebben in de eigen nauwkeurigheid. Politieagenten denken zelf namelijk dat ze een heel precieze weergave van het verhoor geven als ze een proces-verbaal schrijven. Ook de overige procesdeelnemers, zoals rechters, lijken zich niet goed bewust van de onvolmaaktheid en mate van subjectiviteit bij dit proces.

Bewustzijn van de kwaliteit van processen-verbaal is niet alleen relevant voor tolken die ooit tolken bij politieverhoren, maar ook voor mensen die werken met het omzetten van spraak naar schrift en het samenvatten van informatie.

Dit webinar is het tweede deel van de webinarserie Forensische taalkunde.

Meer weten over dit onderwerp? Bekijk dan onze online lesmodule Politieverhoren.

Leerdoelen

Deelnemers:

• hebben inzicht in de functie van het proces-verbaal
• hebben inzicht in het proces van het omzetten van gesproken naar geschreven taal
• zijn op de hoogte van wat dit proces zo lastig maakt
• zijn op de hoogte van de gevolgen van een verlaagde nauwkeurigheid van het proces-verbaal
• kunnen reflecteren op diens (onbewuste) invloed op het proces-verbaal

Leesopdracht

Leesopdracht:

Lees het volgende artikel, dat je kunt vinden in jouw KTV-account:

• PV’s en opnamen van verdachtenverhoren: een wereld van verschil; het Tijdschrift voor de Politie - jg 77/nr.3/15

Schrijfopdracht:

Je gaat een proces-verbaal maken. Kijk het interview van Humberto Tan met taalwetenschapper Rosemary Orr. Het interview is hier te vinden: https://www.youtube.com/watch?v=O484MePYK28. Je mag stoppen wanneer Humberto Tan na ongeveer 2 minuten de andere tafelgenoten bij het gesprek betrekt.

Stel je voor dat dit een verhoorsituatie is en dat je bent gevraagd om een verslag op te maken voor in het strafdossier: een proces-verbaal dus. Het doel van het proces-verbaal is om de informatie die de verdachte geeft aan de rechters te communiceren, zodat zij dit kunnen gebruiken voor hun oordeel. Je maakt zelf keuzes over wat je wel en niet opschrijft en in welke vorm. Dat kan variëren van een zeer beknopte samenvatting tot een letterlijke weergave. Bedenk wel dat je in de echte situatie niet kunt pauzeren of terugspoelen. Let op: je hoeft in dit geval niets te vertalen. Deze oefening is uitsluitend bedoeld om tijdens het webinar te kunnen bespreken.

Voor deze opdrachten kun je 1 pe-punt bij Bureau Wbtv registreren (leesopdracht: 0,25 | schrijfopdracht: 0,75 [max. 3 A4'tjes]). Om voor punten in aanmerking te komen, upload je jouw schrijf- en/of vertaalopdracht uiterlijk twee dagen voor het webinar via Mijn KTV > Cursussen.

Meike de Boer heeft een achtergrond in de criminologie, rechtspsychologie en forensische linguïstiek. Ze houdt zich bezig met een diversiteit aan onderwerpen op het gebied van taal en recht, maar is vooral geïnteresseerd in onderwerpen die de rechtsgang eerlijker maken. Zo onderzocht ze meerdere strafdossiers van mogelijk onterecht veroordeelden en deed ze onderzoek naar onder meer (on)eerlijke verhoortechnieken, de accuratesse van processen-verbaal, en bias in forensische transcripties. Momenteel werkt ze binnen het veld forensische fonetiek aan kennisvergroting over de taalkundige elementen waarmee rekening moet worden gehouden bij (eerlijke) forensische sprekervergelijkingen. Meike ziet het als haar persoonlijke missie om haar wetenschappelijke kennis te verspreiden onder het algemene publiek. Ze is dan ook regelmatig te vinden op wetenschapsbeurzen voor kinderen of volwassenen. Meer informatie over haar projecten is te vinden op https://linguaforensica.home.blog

Aan deze activiteit zijn de volgende punten en kenmerken toegewezen

 

Accreditatie

 

Competenties

Linguïstische en tekstuele competentie

Contacturen

2,00

Voorbereiding

 

Leesopdracht

0,25

Schrijfopdracht

0,75

Totaal

3,00

Van bovengenoemde punten kunnen de volgende punten aangemerkt worden als specialisatiepunten:

Tolk/vertaler in strafzaken

3,00

 

Accreditatie

 

Doelgroepen

Tolken NGT, Schrijftolken

Nummer activiteit

34974

Categorie

 

Contacturen

2,000

Schrijfopdracht

0,750

Totaal

2,75

Meer informatie over bijscholingspunten vind je hier.

Inloggen
Uiterlijk 24 uur voor de start van het webinar ontvang je een instructiebericht m.b.t. het registreren en inloggen voor het webinar zodat je deze kunt bijwonen. Webinars zijn interactieve presentaties (live), die ondersteund worden door een PowerPoint-presentatie op je scherm. Tijdens een livewebinar kun je schriftelijk vragen stellen aan de spreker. 

Opname
Je ontvangt de opname van het webinar uiterlijk 24 uur nadat het livewebinar heeft plaatsgevonden. Je kunt de opname gedurende 7 dagen afspelen via de map 'Opnames' in Mijn KTV. Deelnemers die onverhoopt niet live kunnen deelnemen en na het beluisteren van de opname nog met vragen blijven zitten, kunnen deze via de mail stellen. Deze zullen naderhand door de docent beantwoord worden.

Verplichte evaluatie
Voor de verstrekking van een KTV-certificaat én puntentoekenning door de Stg. RTGS is het vereist dat je

1) elk livewebinar volledig volgt of binnen 7 dagen de opname volledig bekijkt; én
2) het evaluatieformulier invult. Het evaluatieformulier bevindt zich in Mijn KTV > Cursussen.


Wat heb ik nodig om een webinar(opname) te bekijken?
Om een webinar of opname te kunnen beluisteren/bekijken, heb je slechts een laptop/computer/tablet met een goede internetverbinding en geluid(sboxen) of een headset nodig.  


^{LET OP: de kortingsactie van 30 euro bij drie inschrijvingen, geldt niet voor webinars.}

'Interessante spreker die overkomt met gepast enthousiasme en kundigheid. De powerpoint was ook helder en ondersteunend. De voorbeelden die werden aangehaald waren ook helder en ondersteunde veel van de gegeven informatie. Prettige flow van informatie en perfecte pauze tussendoor.'

'Meike de Boer was een erg deskundige spreker. Haar rustige manier van spreken was prettig om naar te luisteren. Ze heeft duidelijk verstand van zaken en een heleboel ervaring. Ik vond het erg leuk om te merken dat ze in haar voorbeelden echt haar best heeft gedaan om aansprekende voorbeelden te zoeken.'

'Eenvoudig briljant. Ook als je achteraf kijkt naar wat er gepresenteerd is geworden, kom je tot de conclusie dat Meike de Boer echt weet waar zij het over heeft, en heeft enorm veel weten te presenteren in de korte tijd van deze webinaar serie. Ik hoop dat wij haar nogmaals weer mogen beluisteren.'