Totaalpakket: ggz voor tolken, tolken in de ggz

Wanneer een cliënt of patiënt niet dezelfde taal spreekt als de hulpverleners, is er al snel behoefte aan een tolk. De ggz is daarmee een relatief grote opdrachtgever voor tolken.

Het werken in de ggz stelt specifieke eisen aan de taalvaardigheid en de tolkhouding van de tolk. De gesprekken volgen niet de regels die in de algemene omgang gebruikelijk zijn. Om goed te kunnen tolken, is het nodig dat een tolk:

• de achtergrond van de interventies van de hulpverlener begrijpt (tolkattitude binnen het kader van verschillende therapeutische werkvormen)
• inzicht heeft in moeilijkheden die zich kunnen voordoen in de manier van spreken en de gedragingen van de patiënt (tolkattitude aangaande ziektebeelden en daaraan gerelateerd gedrag)
• de therapeutische, psychologische en psychiatrische taal goed begrijpt (tolk- en taalvaardigheid: specialistisch lexicon)
• bij gebrek aan het juiste vreemde woord of gebaar kan uitleggen wat de boodschap behelst (taal- en tolkvaardigheden)
• weet wat de optimale tolkhouding is voor wat betreft integriteit en neutraliteit (tolkattitude)
• kan aangeven wanneer de communicatie hapert (tolkattitude)

Om deze redenen heeft KTV een 30-urige specialisatie ‘Ggz voor tolken, tolken in de ggz’ opgezet. 

De cursus is deels taaloverstijgend en deels taalspecifiek. Tijdens de trainingsdagen wordt taalspecifiek geoefend indien meerdere deelnemers dezelfde vreemde taal spreken.

In de opnames wordt de theorie die ten grondslag ligt aan de trainingsdagen uiteengezet. Het voordeel hiervan is dat op deze wijze de trainingstijd optimaal benut kan worden voor interactieve trainingselementen. De focus kan in de trainingen volledig gelegd worden op de toepassing van nieuw aangeleerd lexicon, tolkvaardigheden, bewustzijn van tolkhouding in het specifieke vakgebied, beroepsmatige verantwoordelijkheden, ethische kwesties, etc.

Tijdens twee van de drie trainingsdagen is een co-trainer (speaker NmG) aanwezig. Deelnemers met andere werktalen worden waar mogelijk aan elkaar gekoppeld tijdens de oefeningen zodat zij in hun tolktaal kunnen trainen. Deelnemers die geen taalmaatje in de groep hebben, voeren de praktische oefeningen in het Nederlands < > Nederlands uit. 

Lesschema

Het curriculum bestaat uit in totaal zes opnames van twee uur en drie cursusdagen van zes lesuren.

De opnames gaan over:

1.  inleiding in de ggz & ggz-gesprekstechnieken

2. stemmingsstoornissen & suïcidaliteit

3. verslavingsproblematiek en -behandeling

4. angststoornissen

5. psychotische stoornissen

6. persoonlijkheidsstoornissen

Klik op elke afzonderlijke link voor meer informatie over de trainingsdagen.

Datum	Trainingen
Woe. 11-3-2026	Ggz-tolkvaardighedentraining I
Woe 1-4-2026	Ggz-tolkvaardighedentraining II
Vr. 24-4-2026	Ggz-tolkvaardighedentraining III

Leerdoelen

De tolk is na afloop van de cursus op de hoogte van:

• de organisatie van de ggz (taken; indeling; beroepen);
• het diagnostische classificatiesysteem dat in de ggz wordt gebruikt, de DSM-5;
• vakjargon aangaande stemmingsstoornissen, verslavingsproblematiek, angst, persoonlijkheidsstoornissen, psychotische stoornissen;
• inzicht in de specifieke manier van verwoorden van psychologische interventies (taal- en tolkvaardigheden) bij de behandeling;
• positionering en werkhouding van de tolk t.b.v. van patiënten in de ggz;
• inzicht in mogelijke tolkinterventies tijdens ggz-gespreksituaties en bewuste professionele keuzes tijdens complexe communicatieomstandigheden.

Leesopdracht

Leesmateriaal bij de specialisatie:

• Je ontvangt bij aanvang van de cursus het lesboek Psychiatrie; van diagnose tot behandeling, zesde druk, 2019 van Ron van Deth; 
• Je ontvangt twee hoofdstukken uit het boek Patiëntgericht communiceren in de ggz van Remke van Staveren (digitaal);
• Je ontvangt een glossarium van psychiatrische terminologie (digitaal).

Het leesschema voor deze specialisatie vind je in jouw KTV-account.

Schrijfopdracht

De deelnemers moeten al tijdens het bekijken van de opnames nadenken over welk gedrag van patiënt of hulpverlener zij lastig vinden tijdens tolkdiensten. De deelnemers moeten naar de eerste trainingsdag in Nijkerk een situatie, bepaald soort gedrag of casus meenemen zodat hier tijdens deze dag ook mee aan de slag gegaan kan worden.

Hanneke Bot

is internationaal bekend als specialist op het gebied van de tolken in de geestelijke gezondheidszorg. Zij is psychotherapeut en was tot eind 2016 programmaleider van Phoenix, een klinische afdeling voor asielzoekers en vluchtelingen met psychiatrische problematiek, onderdeel van de instelling voor geestelijke gezondheidzorg Pro Persona. Zij is enige tijd betrokken geweest als adviseur bij De Riethorst, afdeling voor de behandeling van doven en slechthorenden met psychische problematiek, eveneens onderdeel van Pro Persona. Van 2010 – 2015 gaf zij les in de master Tolken van de Katholieke Universiteit Leuven waar zij studenten begeleidde bij het doen van hun masteronderzoek.
Zij promoveerde op onderzoek naar de communicatieprocessen met een tolk in de ggz, Utrecht 2005, en publiceert nog steeds regelmatig over tolken, taal en gezondheidszorg in Nederland en daarbuiten.
Sinds haar pensionering eind 2016 werkt zij door in haar eigen bedrijf: onderzoek, training en advies op het gebied van de tweetalige communicatie. Zij wordt internationaal gevraagd voor het geven van workshops op dit gebied voor tolken en over het tolken in zowel gebarentaal als in gesproken talen.
Zij is sinds februari 2017 lid van het Kwaliteitsinstituut Wbtv.

Rembrant Aarts

Rembrant Aarts is als psychiater en manager behandelzaken werkzaam bij GGZ Arkin in Amsterdam. De Herstelondersteunende Vervolgklinieken bieden op 5 locaties langdurende intensieve zorg in een beschermde omgeving. Er is bij de patiënten sprake van chronische ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA). De behandeling richt zich vooral op het leren omgaan met en accepteren van de psychiatrische aandoening. Als arts Internationale Gezondheidszorg en tropengeneeskunde KNMG (AIGT) is hij betrokken als docent en lid van de werkgroep global mental health. Daarnaast is hij betrokken bij het opleiden van verschillende disciplines.
Zijn aandachtsgebieden qua expertise en publicaties zijn: transculturele psychiatrie, Global Mental Health, opleiding en onderwijs, forensische asielrechterlijke rapportages, EPA doelgroep, ongedocumenteerde migranten, complex psychotrauma en herstelgericht werken.

Hij is geregistreerd volwassenenpsychiater (NvVP), psychotraumatherapeut (NtVP) en arts Internationale Gezondheidszorg en Tropengeneeskunde (KNMG). Rembrant Aarts is lid van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NvVP), Nederlandse Vereniging voor Tropengeneeskunde (NVTG), Nederlandstalige Vereniging voor Psychotrauma (NtVP), European Society of Traumatic Stress en de afdeling transculturele psychiatrie van de NVvP.

Erwin van Meekeren

Erwin van Meekeren is psychiater/psychotherapeut. Werkzaam via eigen bedrijf (ZZP). En: spreker, schrijver van boeken, coaching, deskundigheidsbevordering, teambuilding, expertises, second opinions (www.Meek-it.com). 
Betrokkenheid bij kenniscentrum Persoonlijkheidsstoornissen (www.kenniscentrumPS.nl):

1. Voorzitter podium naastbetrokkenen, Triade, E health, werk & PS
2. Deelnemer podium EPA-PS, Richtlijnbehandeling
3. Deskundige (te raadplegen)

Overige: 
-Redacteur rubriek persoonlijkheidsstoornissen van www.psychiatrienet.nl
-Medeorganisator sinds 2002 van het curriculum Persoonlijkheidsstoornissen (www.benecke.nl), acht landelijke congressen per jaar en een buitenlandse week nascholing.

Specialismen:
Persoonlijkheidsstoornissen (ihb Borderline PS)
Contextuele psychiatrie (naastbetrokkenen, cultuur, werk ea omgevingsfactoren) 

Nienke Smit 

Nienke Smit werkt sinds ruim 4 jaar als klinisch psycholoog in de kliniek van Arq Centrum'45, hét landelijk centrum voor specialistische diagnostiek en behandeling van mensen met psychotraumaklachten. Hier behandelt zij getraumatiseerde asielzoekers en vluchtelingen. Zij werkt zowel met individuen, gezinnen en groepen. Om haar werk goed te kunnen doen maakt zij veelvuldig gebruik van telefonische en persoonlijke tolken. Naast haar studies in de psychologie heeft Nienke een master opleiding gedaan gericht op humanitaire hulpverlening in conflictgebieden (Humanitarian Action).

Marijke Roelofsen 

Marijke Roelofsen groeide op in Portugal en studeerde aan de Universiteit Groningen. Na de SIGV-gerechtstolkenopleiding startte zij in 2002 haar werkzaamheden als zelfstandig beëdigd tolk Portugees. De grote toestroom van vluchtelingen uit Angola zorgde voor meerdere jaren fulltime tolken in de asielketen in de meest brede zin: COA, MOA (huidig GZA), Centrum ’45, IND, rechtbanken en advocatuur. Gedurende deze periode deed zij ruime tolkervaring op bij maatschappelijk werk, de ggz en traumabehandelingen. 

Daarnaast breidde Marijke haar werkzaamheden uit met tolkdiensten voor het notariaat, politie, rechtbanken, bedrijven en particulieren. Het meeste plezier ondervindt zij bij het tolken voor publieke of private delegaties en het simultaan tolken van congressen. Vanuit haar passie voor communicatie en mensenwerk volgde zij de opleiding tot mediator, Eigen Krachtcoördinator en intervisiefacilitator. 
In 2009 richtte zij samen met een aantal collega’s de Taalkring Portugees op en in 2010 KTV Kennisnet samen met haar compagnon Sandra Florindo. Haar tolk-, training- en bemiddelingservaring combineert zij in dynamische tolkvaardighedentrainingen waarbij iedere cursist op zijn eigen ontwikkelingsniveau de volgende leerstappen aangereikt krijgt.

Anton Geers

Anton Geers groeide op met dove ouders en beheerst NmG. Hij is een ervaren trainingsacteur die onder andere heeft gewerkt voor hogescholen, ziekenhuizen en de overheid op het gebied van lastige consulten en agressietraining. Hij vindt dat communicatie alles is en denkt dat we veel problemen zouden kunnen voorkomen als we goed luisteren en bedachtzaam spreken.

Ruth Roelofsen

Ruth Roelofsen is als psychiater werkzaam bij het HagaZiekenhuis te Den Haag. Als NVGP-groepstherapeut geeft zij groepstherapie-onderwijs aan artsen in opleiding tot psychiater. Daarnaast is ze nog actief lid van de Nederlandse Vereniging van psychiatrie waar ze deel uitmaakt van de kwaliteitscommissie. Haar aandachtsgebieden qua expertise zijn: angststoornissen, psychotrauma, persoonlijkheidsproblematiek, ziekenhuispsychiatrie (interactie van psychiatrie met somatiek), groepstherapie, schematherapie en opleiding. Zij is gedrag- en neurowetenschapper, geregistreerd volwassenenpsychiater (NvVP), groepstherapeut (NVGP) en schematherapeut. 

Aan deze activiteit zijn de volgende punten en kenmerken toegewezen

 

Accreditatie

 

Competenties

Integriteit en beroepsattitude, Vertaalcompetentie, Tolkcompetentie, Culturele competentie

Contacturen

30,00

Voorbereiding

 

Leesopdracht

11,25

Totaal

41,25

 

Accreditatie

 

Doelgroepen

Tolken NGT, Schrijftolken

Nummer activiteit

34432

Categorie

 

Contacturen

30,000

Leesopdracht

11,250

Totaal

41,25

Meer informatie over bijscholingspunten vind je hier.

Ggz Trainingsdag 1 - Tolkvaardigheden in de ggz	11 maart 2026	09:30u. - 17:00u.
Ggz Trainingsdag 2 - Gecompliceerde traumatisering, EMDR	01 april 2026	09:30u. - 17:00u.
Ggz Trainingsdag 3 - Psychologische gespreksvoering & ‘vertalen’ in de ggz	24 april 2026	09:30u. - 17:00u.

Betaling in termijnen is mogelijk. Neem daartoe contact op met administratie@ktv-kennisnet.nl. 

Voor de module geldt:

Uiterlijk 1 maand voor de start van de eerste trainingsdag ontvang je de opnames.

De drie trainingsdagen volgen het dagprogramma:

09:00 uur          Aankomst, koffie en thee
09:30 uur          Start van de training 
11:00 uur          Pauze
11:20 uur          Vervolg training 
12:50 uur          Lunchpauze
13:30 uur          Vervolg van de training 
15:15 uur          Pauze
15:30 uur          Vervolg van de training 
17:00 uur          Einde

LOCATIE TRAININGSDAGEN

KTV-hoofdkantoor
Meinsstraat 2
3862 AE  Nijkerk

Routebeschrijving

 

EVALUATIE
Voor de verstrekking van een certificaat cq. toekenning van pe-punten/nascholingspunten door de stichting RTGS is het vereist dat je

1) de zes opnames volledig bekijkt;
2) deelneemt aan de drie trainingsdagen; én
3) het online evaluatieformulier invult met betrekking tot de opnames en trainingen op locatie; je vindt dit formulier in jouw KTV-account > Cursussen.

NB: Je kunt het formulier tussentijds opslaan en pas insturen als je alle opnames hebt geëvalueerd.

Catering en studiemateriaal zijn bij de prijs inbegrepen.

"Leuke afwisseling van theorie en oefenen."

"Heel fijn om met andere tolken ervaringen te delen en feedback te krijgen."

"Goed, duidelijk, gestructureerd."

"Blij dat ik mij heb opgegeven!" 

"Mooi om te zien hoe kleine veranderingen een groot effect op je tolkhouding hebben."

"Mijn rugzakje is mooi gevuld met nieuwe opties over hoe ik kan reageren tijdens tolkdiensten."

"Opbouw (afwisseling studiedagen en webinars) prima!"

"Webinars als achtergrondinformatie zijn zeker verrijkend."

"Genoten!"

"Echt heel leerzaam en superbelangrijke informatie."

"Veel kennis opgedaan!"

"Duidelijk, kritisch, goede voorbeelden en duidelijk veel zorg voor de presentatie. Geldt voor alle docenten van de webinars. Gaan goed om met de vragen en hebben de tijd genomen om met een bevredigend antwoord te komen."

"Wat ik waardevol vind, is om professionals aan het woord te horen en dan vooral om praktijk voorbeelden van hen te horen. Het is lastig voor te stellen wat iemand allemaal meemaakt in een instelling, of de gevangenis. ... Ik vind daardoor alle lessen zinvol en interessant. Om je als tolk te kunnen inleven in hoe een gesprek of behandeling kan verlopen, heb je informatie nodig van de professionals."